Buluşma Noktası: Germanicia

İnsanoğlunun varoluş serüveninde her medeniyet Kahramanmaraş bölgesinde kendi izlerini bırakarak âdeta bunları bir sonraki medeniyete devretmiştir. Bu izlerin en kalıcı, çarpıcı, etkileyici olanı ise Germanicia mozaikleridir. Kahramanmaraş, binlerce yıllık kültürel mirasa sahiptir. Mesela Direkli Mağarası. Son avcı ve toplayıcıların bu mağarada yaşadığı bilinmektedir. Ayrıca ilk ateşi bulan, ilk aletleri yapan, diğer ifadeyle Paleolitik çağın insanları burada yaşamıştır.

Domuztepe Höyüğü’nden çıkan kalıntılara bakılacak olursa, Anadolu’da ilk şehirleşmenin başladığı yer burasıdır. Başka bir misal: Asur Ticaret Kolonileri Çağına ait çivi yazılı tabletlerde Kahramanmaraş’ın adı geçer. Kahramanmaraş Mama Krallığına, Elbistan Ovasında Karahöyük, Yassıhöyük ile dönemin güçlü Hitit İmparatorluğu’na da ev sahipliği yapmıştır. Kahramanmaraş Aslanı, Gurgum Kralı III. Halparuntaş dönemine aittir. Onun üzerinde, tarihi açıdan çok önemli olan Gurgum Krallığının soyağacı vardır. M.Ö. 8. yüzyılda Büyük İskender’in Issos muharebesinde Persleri yenmesiyle Kahramanmaraş ve çevresi Makedon Krallığına bağlanmıştır. Kommagene Krallığına bağlı bölge Roma İmparatorluğu denetimine geçerek önemini arttırmıştır. Dört büyük kent; Samosata (Adıyaman-Samsat), Perre (Adıyaman-Pirun), Dolikhe (Gaziantep-Dülük) ve Germanicia (Kahramanmaraş) olarak bölgenin serüveni sürekli gelişmektedir. Roma İmparatorluğu M.S. 395 yılında Doğu ve Batı olarak iki ayrıldıktan sonra Kahramanmaraş, Doğu Roma (Bizans İmparatorluğu) sınırları içerisinde yer almıştır. Germanicia, İslam dünyası ile Bizans İmparatorluğu arasında sınır teşkil etmektedir. Bundan dolayı Bizans ve Müslüman Araplar arasında sürekli çatışmalar yaşanmıştır o dönemde. Suriye, Bizans’ın elinden alınmış, sonrasında ise Hz. Ömer döneminde Halid Bin Velid, Kahramanmaraş’ı fethetmiştir.

Doğu ve Batı arasında tampon bölge olan Germanicia Antik Kenti, Bizans İmparatorluğu için önemli bir merkezdir. Bizans İmparatoru III. Leon’un gençlik yıllarının ve eğitim hayatının geçtiği şehir olması açısından da son derece önemlidir. Çünkü kent Doğu ve Batı arasında sınır bölgesinde olduğundan burada yetişen imparator, İslam inanç ve pratiklerini bizatihi müşahede etme imkânı da bulmuştur.

III. Leon’un Doğu dillerini çok iyi kullandığı ve İslam medeniyetini iyi analiz ettiği bazı tarihçiler tarafından nakledilir. Bilimsel yayınlarda Germanicia’dan sıkça söz edilmiştir. Roma tarihi haritalarında Germanicia’nın yeri Kahramanmaraş bölgesinde gösterilmiştir. Buna rağmen yıllarca şehir hakkında fazla bir veriye rastlanmamıştır. Ta ki 2007 yılına kadar. Germanicia kaçak kazılar sonucunda ortaya çıkarılmıştır.

2007’de Kahramanmaraş Müzesi müdiresi Ayşe Ersoy ve uzman ekiplerinin gayreti sonucu 2009 yılından bu yana başlayan kazılarla Germanicia şehrinin Kahramanmaraş olduğu açık ve net bir şekilde kanıtlanmıştır. Germanicia, Anadolu ile Suriye’yi birbirine bağlayan yol üzerinde bulunmaktadır. Kahramanmaraş şehri tarih boyunca Asya, Afrika ve Avrupa arasında sosyal, kültürel ve ekonomik bir köprü olan Anadolu Yarımadası’nın Ortadoğu’ya açılan güney kapılarından birisi olmuştur.

Germanicia, Roma İmparatorluğu’nun Doğu ile Batı arasındaki kesişme, daha doğrusu kavşak noktalarından biridir. Bu yüzden coğrafi ve stratejik önemine binaen şehir bir tarım ve ticaret merkezidir de. O yüzden Germanicia’nın, bölgenin güçlü ve zengin şehirlerinden biri olduğu söylenebilir. Roma İmparatorluğu döneminde sikke basma imtiyazı her kente verilmezken Germanicia sikke basma hakkına sahiptir. Kahramanmaraş Müzesi koleksiyonunda M.S. 2. yüzyıla ait “Germanicia”, bazen de “Caesarea Germanicia” olarak basılan sikkeler vardır. Bu dönemin sikkelerinde ön yüz imparatorun ad ve unvanı, arka yüz ise çelenk içerisinde kentin adı yer alır. Bazılarında ise kaya üzerine oturan Kent Tanrıçası Tykhe ve ayakları dibinde yüzen Nehir Tanrısının tasviri de bulunmaktadır. Nehir Tanrısı aslında bugün şehrin yanı başında akan Ceyhan (Pyramos) nehrini temsil eder.

O dönemde nehir kenarlarında Germanicia soylularına ait villa ve çiftlikler bulunmaktadır. Şehir antik yolların kesişme noktasında olduğundan sürekli istilalara ve akınlara da maruz kalmıştır.